ইথান'লযুক্ত পেট্ৰ'ল ইন্ধনে গাড়ীৰ মাইলেজ কমি যোৱা আৰু ইঞ্জিনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলোৱাৰ কথা ইতিমধ্যে ব্যৱহাৰকাৰীক বিপদত পেলাইছে। সাম্প্ৰতিক সময়ত পেট্ৰ'লৰ সৈতে ইথান'ল (Ethanol) মিহলাই ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰত চৰকাৰে আমদানি কৰা খনিজ তেলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা, কৃষকৰ আয় বৃদ্ধি কৰা আৰু বায়ু দূষণ কমোৱাৰ লক্ষ্যৰে E20 (২০% ইথান'লযুক্ত পেট্ৰ'ল) ইতিমধ্যে প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ কথা জনসাধাৰণক অৱগত কৰিছে। যদিও ইয়াৰ কিছু পৰিবেশগত আৰু আৰ্থিক সুবিধা আছে, বহু গাড়ী ব্যৱহাৰকাৰীয়ে ইথান'লযুক্ত পেট্ৰ'ল ব্যৱহাৰৰ পিছত মাইলেজ কমি যোৱা, ইঞ্জিনৰ কাৰ্যক্ষমতা হ্ৰাস পোৱা আৰু কিছু যান্ত্ৰিক সমস্যাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।
ইথান'ল কি?
ইথান'ল হৈছে চেনি, গুৰ (Molasses), ধান আদি কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ পৰা উৎপাদিত এক প্ৰকাৰৰ জৈৱ ইন্ধন (Biofuel)। ইয়াক পেট্ৰ'লৰ সৈতে নিৰ্দিষ্ট অনুপাতত মিহলাই বাহনত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এক প্ৰকাৰে ক'বলৈ গ'লে আজি মানুহে আচম্বিত হ'লেও ভৱিষ্যতে এই ইন্ধন জীৱাষ্ম ইন্ধনৰ বিকল্প হ'ব পাৰে। হয়তো ভৱিষ্যতে গাড়ী নিৰ্মাতা কোম্পানী সমূহে এই ইন্ধন সঠিক ভাবে ব্যৱহাৰ কৰিব কৰা বাহন নিৰ্মাণ কৰিব। পৰিৱেশ আৰু ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ মংগলৰ বাবে হয়তো এদিন এই ইন্ধন সকলোৱে গ্ৰহণ কৰিব। কেৱল ভাৰতে নহয় বিশ্বৰ সকলো দেশে এনেধৰণৰ জৈৱিক ইন্ধনৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিব। কিয়নো এই বিষয়ক কিছু সমীক্ষাত কোৱা হৈছে যে ভূগৰ্ভস্থিত জীৱাষ্ম ইন্ধন আৰু ৫০ বছৰ মানৰ বাবেহে মজুত আছে। ইয়াৰ বিকল্পৰ সন্ধান কৰি ইতিমধ্যে ইলেক্ট্ৰনিক বাহন বজাৰত উপলব্ধ হৈছে।
মাইলেজ কিয় কমি যায়?
ইথান'লৰ শক্তি (Energy Content) পেট্ৰ'লতকৈ কম। একে পৰিমাণৰ ইন্ধনত ইথান'লৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা শক্তি পেট্ৰ'লতকৈ প্ৰায় ৩০–৩৫% কম। ফলস্বৰূপে E20 পেট্ৰ'ল ব্যৱহাৰ কৰিলে বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত বহু গাড়ীত প্ৰায় ৩–৭% পৰ্যন্ত মাইলেজ হ্ৰাস পাব পাৰে। অৱশ্যে এই হ্ৰাসৰ পৰিমাণ গাড়ীৰ মডেল, ইঞ্জিনৰ প্ৰযুক্তি, চালকৰ অভ্যাস আৰু পথৰ অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
ইঞ্জিনৰ ওপৰত সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ
যদি গাড়ীখন E20-সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহয়, তেন্তে দীৰ্ঘদিন ধৰি ইথান'লযুক্ত পেট্ৰ'ল ব্যৱহাৰ কৰিলে কিছুমান সমস্যা দেখা দিব পাৰে—
- ৰবৰৰ পাইপ, ছীল আৰু প্লাষ্টিকৰ অংশবোৰ ক্ষয় হ'ব পাৰে।
- ইন্ধন ব্যৱস্থাত পানী জমা হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়, কিয়নো ইথান'ল সহজে পানী শোষণ কৰি লয়।
- ইন্ধনৰ টেংক বা ধাতব অংশত ক্ষয় (Corrosion) হ'ব পাৰে।
- ইঞ্জিন আৰম্ভ (start) কৰাত অসুবিধা বা অনিয়মিতভাৱে চলাৰ সমস্যা হ'ব পাৰে।
- পুৰণি গাড়ীত ফুৱেল পাম্প বা ইনজেক্টৰৰ ক্ষতি হোৱাৰ আশংকা বৃদ্ধি পাব পাৰে।
সকলো গাড়ীৰ ক্ষেত্ৰতে একে নেকি?
অৱশ্যে নহয়। নতুনকৈ নিৰ্মিত বহু গাড়ী E20 পেট্ৰ'ল ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। এনে গাড়ীত সাধাৰণতে উল্লেখযোগ্য যান্ত্ৰিক সমস্যা নাথাকে। কিন্তু পুৰণি মডেলৰ গাড়ী বা E20-সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নোহোৱা বাহনত ওপৰৰ সমস্যাসমূহ অধিক দেখা দিব পাৰে।
ইথান'লযুক্ত পেট্ৰ'লৰ সুবিধাসমূহ
ইয়াৰ কিছু উল্লেখযোগ্য সুবিধাও আছে—
- পেট্ৰ'লৰ আমদানিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা কমায়
- কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ চাহিদা বৃদ্ধি কৰি কৃষকক উপকৃত কৰে।
- কাৰ্বন মন'অক্সাইড আদি কিছু ক্ষতিকাৰক গেছৰ নিৰ্গমন হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে।
- নবীকৰণযোগ্য (Renewable) শক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰে।
গাড়ীৰ মালিকে কি সাৱধানতা অৱলম্বন কৰিব?
- নিজৰ গাড়ী E20-সামঞ্জস্যপূৰ্ণ হয় নে নহয়, গাড়ী নিৰ্মাতাৰ নিৰ্দেশিকা চাই নিশ্চিত হ'ব লাগে।
- নিৰ্ধাৰিত সময়ত ইঞ্জিন আৰু ফুৱেল ফিল্টাৰৰ সেৱা (Service) কৰাটো নিতান্তই প্ৰয়োজনীয়।
- দীঘলীয়া সময় ধৰি গাড়ীত ইন্ধন জমা কৰি ল'ব নালাগে।
- গাড়ীৰ ইঞ্জিনৰ কাৰ্যক্ষমতা বা মাইলেজ হঠাতে কমি গ'লে অনুমোদিত সেৱা কেন্দ্ৰত পৰীক্ষা কৰিব লাগে।
- নিম্নমানৰ বা সন্দেহজনক ইন্ধন ভৰোৱাটো এৰাই চলিব লাগে।
শেষত সিদ্ধান্তত আহিব পাৰি যে ইথান'লযুক্ত পেট্ৰ'ল সম্পূৰ্ণৰূপে ক্ষতিকাৰক বুলি কোৱা সঠিক নহয়। ইয়াৰ কিছুমান পৰিবেশগত আৰু অৰ্থনৈতিক সুবিধা আছে। কিন্তু ইথান'লৰ শক্তিমূল্য পেট্ৰ'লতকৈ কম হোৱাৰ বাবে মাইলেজ কিছু হ্ৰাস পোৱাটো স্বাভাৱিক। লগতে E20-সামঞ্জস্যপূৰ্ণ নোহোৱা পুৰণি গাড়ীত দীৰ্ঘদিন ব্যৱহাৰ কৰিলে ইঞ্জিন আৰু ইন্ধন ব্যৱস্থাৰ কিছু অংশত সমস্যা দেখা দিব পাৰে। সেয়েহে গাড়ীৰ নিৰ্মাতাই যি ধৰণৰ ইন্ধনৰ পৰামৰ্শ দিয়ে, সেই অনুসৰিয়েই ইন্ধন ব্যৱহাৰ কৰা উচিত। নিয়মিত ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰিলে ইথান'লযুক্ত পেট্ৰ'ল ব্যৱহাৰ কৰিও বহু সমস্যাৰ পৰা হাত সাৰিব পাৰি। সকলোতকৈ উৎসাহজনক কথাটো হৈছে ইথান'ল যুক্ত পেট্ৰ'ল ইন্ধনে পৰিৱেশ প্ৰদূষণৰ পৰা সকাহ দিব আৰু অহা ৫০ বছৰৰ পাছত হ'বলগীয়া ইন্ধনৰ নাটনি দূৰ কৰিব। আমি সকলোৱে সঠিকভাৱে যদি ইতিমধ্যে ক্ৰয় কৰা গাড়ীসমূহ নিয়মীয়া মেইনটেনেনচৃ কৰি চলো তেন্তে হয়তো আমাৰ জীৱনৰ শেষৰ গাড়ীখন ভালদৰে চলি থাকিব। লগতে অনাগত ভৱিষ্যতত প্ৰদূষণে দৈত্যৰূপ লৈ আমাৰ উত্তৰ প্ৰজন্মক হাৰাশাস্তি কৰাৰ বিপদৰ পৰা যথেষ্ট সহায়ক। সমাজৰ বৃহত্তৰ স্বাৰ্থত আমাৰ অলপ ত্যাগে হয়তো পৃথিৱীখন বহনক্ষম কৰি ৰাখিব।
No comments:
Post a Comment