নামৰূপ বুলি ক'লে মোৰ প্ৰজন্মৰ আৰু তাৰ আগৰ প্ৰজন্মৰ সকলোৰে এখন চিনাকি ঠাই। কাৰণ সৰুতে স্কুলীয়া পাঠ্যক্ৰমত অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত ক'ত কি কি উদ্যোগ, কি কি প্ৰতিষ্ঠান আছে সেইবোৰ কথা সন্নিৱিষ্ট আছিল। তেতিয়াই নামৰূপত সাৰ কাৰখানা থকাৰ কথা জানিছিলো। সময়ৰ সোঁতত আগুৱাই এদিন কৰ্মজীৱনৰ মধ্যভাগ নামৰূপতেই হ'ল। ইয়াত আহি গম পালোঁ কেৱল সাৰ কাৰখানাই নহয় নামৰূপত আৰু দুটা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ আছে। অসম প্ৰেট্ট'কেমিকেলছ (APL) আৰু নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ (NTPC)। আৰু গম পালোঁ এই আটাইকেইটা উদ্যোগ প্ৰাকৃতিক গেছভিত্তিক। দুলীয়াজানৰ পৰা অহা প্ৰাকৃতিক গেছৰ দ্বাৰাই এই উদ্যোগকেইটা চলে।
তেতিয়া নামৰূপ বুলি ক'লে মনত যিটো ধাৰণা আছিল ইয়াত অহাৰ পিছত সেইয়া বেলেগ হ'ল। নামৰূপ এখন সৰু চহৰ, প্ৰায় বিশ হাজাৰমান মানুহৰ বসতি থকা এখন সৰু চহৰ। পাটকাই পৰ্বতৰ কাষতে লাগি থকা সেউজীয়া পৰিৱেশৰ মাজত থকা এখন ধুনীয়া শান্ত ঠাই।
নামৰূপ বুলি ক'লেই প্ৰথমে উল্লেখ কৰিবলগীয়া প্ৰতিষ্ঠানটোৱে হৈছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ ৰ্কপৰেচন, য'ত ইউৰিয়া নামৰ ৰাসায়নিক সাৰবিধ প্ৰস্তুত হয় আৰু অসমৰ লগতে চুবুৰীয়া ৰাজ্য আৰু বহি: ৰাষ্ট্ৰসমূহলৈ সাৰ যোগান ধৰি কৃষি ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য বৰঙনি আগবঢ়াই আহিছে।
যোৱা শতিকাৰ ষাঠি দশকতে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা উদ্যোগটোৰ উত্থান পতনৰ কথা ইয়াত আহিহে গম পালোঁ। বয়স বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে উৎপাদন হ্ৰাস হৈ অহাৰ কথাৰো জানিব পাৰিলো। এটা লাভজনক উদ্যোগ কাৰ হেমাহিৰ বাবে এই পৰ্য্যায়লৈ নামি আহিল আমাৰ দৰে মানুহে ভাৱিলে আদা বেপাৰীয়ে জাহাজৰ খবৰ লোৱাৰ নিচিনা কথা হ'ব। কিন্তু আনে চিন্তা নকৰিলেও নামৰূপবাসী ৰাইজে এইবোৰ কথা ভাৱে। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা নাই কিন্তু আস্থা বিচাৰি পায় গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিবাদত। উদ্যোগটো পুনৰুজ্জীৱিত কৰিবলৈ আছুকে ধৰি কেইবাটাও জাতীয় সংগঠনৰ উদ্যোগত নামৰূপ বাসী ৰাইজৰ সহযোগত ধাৰাবাহিক ভাৱে গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা দেখিছিলো। স্কুল -কলেজৰ ছাত্ৰ -ছাত্ৰীও সেই আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ কৰা দেখিছিলো। সকলোৱে বুজি উঠিছিল এই উদ্যোগটো অবিহনে নামৰূপৰ অস্তিত্ব ধূসৰ । সেই শংকাত দগ্ধ হৈ সকলোৱে উদ্যোগটো পুনৰুজ্জীৱিত কৰিবলৈ চেষ্টাৰ কৃপণালি কৰা নাছিল। কোনেও বিচৰা নাছিল যে এই উদ্যোগটো জাগীৰোডৰ কাগজ কল, কাছাৰৰ চেনিকল কেইটাৰ দৰে ধ্বংস হৈ যাওক।
বিভিন্ন ধৰণৰ চাপৰ ফলত যোৱা বছৰ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিত্তীয় বাজেটত ঠাই পালে নামৰূপৰ সাৰ কাৰখানাই। লগে লগে ফটকা ফুটুৱা শুনিলো, মানুহে ৰং কৰা দেখিলোঁ। শিক্ষা, সংস্কৃতি, খেলা-ধূলা সকলো ফালে আগবঢ়া নামৰূপে আকৌ আগৰ দৰে গজগজীয়া হৈ উঠাৰ আশাত মানুহবোৰৰ মনবোৰ সতেজ হৈ উঠিছিল।
আগতেই কৈছোঁ, নামৰূপ এখন সৰু, ধুনীয়া শান্তিপ্ৰিয় ঠাই। এই সৰু চহৰখন শিক্ষিত আৰু কৌশলী মানুহেৰে ভৰা। সাৰ কাৰখানাটোত কাম কৰা প্ৰথম প্ৰজন্মৰ মানুহো আছে আৰু সেই প্ৰজন্মৰে উত্তৰাধিকাৰী দ্বিতীয়, তৃতীয় প্ৰজন্মৰ মানুহো আছে। প্ৰথম প্ৰজন্মৰ বহুতো লোক অৱসৰৰ পাছত নামৰূপৰেই বাসিন্দা হৈছে । অসমৰ বিভিন্ন ঠাইৰ পৰা কৰ্মসূত্ৰে অহা মানুহ তেখেতলোক। তেখেতলোকৰ বহুতৰে নিজা ঘৰ বাৰী নাই। বেছিভাগেই সাৰ কাৰখানাত ডাঙৰ ডাঙৰ বিষয়া নাছিল। কিন্তু সাৰ কাৰখানাৰ উৎপাদনৰ আচল খনিকৰ আছিল তেওঁলোক। সৰু সৰু কাৰিকৰী/অকাৰিকৰী পদত চাকৰি কৰি জীৱনৰ সৰ্বাতোতকৈ উৎপাদনক্ষম সময়খিনি ইয়াতেই শেষ কৰিলে। দুই-তিনি জন ককাই-ভাই থকাসকলে ঘৰৰ মাটি সম্পত্তি বাকী কেইজনকে চমজাই নামৰূপতে থাকি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল'লে। ভাৱিছিলে নামৰূপতে লাহেকৈ ঘৰ এখন কৰিব। কিন্তু অধিকাংশ লোকেই নিজৰ এখন ঘৰ সাজিব নোৱাৰিলে আৰু বহুতে কৰিব খুজিও পৰা নাই । সেয়েহে খালি হৈ পৰি ৰোৱা ফাৰ্টিলাইজাৰৰ কোৱাৰ্টাৰতে থাকি পাছৰ প্ৰজন্মটোক আগুৱাই নিয়াৰ কথা ভাৱিলে। আৰু একেদৰে দিনক দিনে সকলো ফালৰ পৰা দুৰ্বল হৈ অহা উদ্যোগটোৱেও খালী হৈ থকা কোৱাৰ্টাৰবোৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত চাকৰিয়াল সকলক ভাড়াত দিয়াৰ লগতে নামৰূপস্থিত বিভিন্ন চৰকাৰী-বেচৰকাৰী চাকৰিয়াল, ব্যৱসায়ী আদি লোকসকলক আবাস হিচাপে ভাড়াত দি কিছু আৰ্থিক সকাহ লভাৰ লগতে জৰাজীৰ্ণ হ'ব ধৰা ঘৰবোৰো ৰক্ষা কৰিলে। তাৰ বিনিময়ত পানী আৰু বিজুলী ভালকৈয়ে যোগান ধৰা হয়। এনেকৈয়ে বিশ-পচিশ বছৰ এইবোৰ কোৱাৰ্টাৰতে বাস কৰি আছে শ শ পৰিয়াল।
নামৰূপ সাৰ কাৰখানা পুনৰ্নিমাণ কেন্দ্ৰীয় বিত্তীয় বাজেটত ঠাই পোৱা লগে লগে কাম আগবাঢ়িব ধৰিলে। কিন্তু কামবোৰ আগবাঢ়িল মানুহে ভৱাৰ বিপৰীতে। আগৰ BVFCL ক পুনৰ্জীৱিত কৰাৰ বিপৰীতে এক নতুন কোম্পানীৰ কথাহে পোহৰলৈ আহিল। নাম হৈছে Assam Valley Fertilizer and Chemical Company Limited (AVFCCL). এতিয়া দোপত দোপে কাম আগবঢ়াইছে।
যিখিনি মানুহে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ বিত্তীয় বাজেটত ঠাই পোৱা লগে লগে স্ফূৰ্তি কৰিছিল, নামৰূপত সাৰ কাৰখানা পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ বাবে আন্দোলন কৰিছিল সেইসকল লোকৰ মাজত বৰ্তমান নিৰাপত্তাহীনতা আৰু অনিশ্চিত ভৱিষ্যতৰ কথাই হতাশ কৰি তুলিছে। কাৰণ তেওঁলোকে সোনকালে ঘৰ খালী কৰিব লাগে। কোম্পানী সম্প্ৰসাৰণ আৰু বিভিন্ন কামৰ বাবে ঠাই লাগে। এমাহৰ ভিতৰত ঘৰ খালী কৰি নিদিলে বিভিন্ন ঠাইত উচ্ছেদ অভিযান চলোৱা দৰে তেওঁলোকৰ ঘৰবোৰতো চলিব উচ্ছেদ। ২০-২৫ বছৰ বসবাস কৰাৰ পাছত এমাহৰ ভিতৰত কোৱাৰ্টাৰত খালী কৰিবলগীয়া বিষয়টো মূৰৰ ওপৰত আকাশ ভাগি পৰাৰ দৰে হৈছে। কোনেও তাৰ বাবে প্ৰস্তুত নাছিল। জনামতে ১৮০০ মান কোৱাৰ্টাৰত ভাড়াতীয়া থাকে। অৰ্থাৎ নামৰূপৰ আধাতকৈ বেছি জনসংখ্যা এই কোৱাটাৰসমূতেই থাকে। এইসকল বাসিন্দাই নামৰূপৰ ৰাজনীতি, সমাজ, ব্যৱসায়, শিক্ষা আদি ধৰি ৰখাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আছে। আৰু কোৱাটাৰ এৰি যাবলগীয়া হ'লে নামৰূপৰ জনসংখ্যা আধাতকৈ বেছি কমি যাব। ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিব নামৰূপ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান, ব্যৱসায়, কলা- সংস্কৃতি আদি সকলো ক্ষেত্ৰতে। কাৰণ এই মানুহখিনিক ৰাখিব পৰাকৈ নামৰূপত ভাড়া ঘৰ ব্যৱসায় গঢ় লৈ উঠা নাই। এইটো গঢ়ি নুঠা মূল কাৰণটোৱেই হৈছে BVFCL. সাৰকাৰখানাটোৱে আজিৰ পৰা ২০-২৫ বছৰ আগতে আৰম্ভ কৰিছিল ভাড়াতীয়া ব্যৱসায়। নামৰূপত কোনো ভাড়াতীয়াই ব্যক্তিগত ভাড়াঘৰত থাকিব নিবিচৰা হেতুকে স্থানীয় লোকে ভাড়া ঘৰ বনাই ব্যৱসায় কৰা কথা ভৱা নাছিল। আৰু এতিয়া ১৮০০ মানুহে কোৱাৰ্টাৰ এৰি যাবলগীয়া হ'লে যাব ক'লৈ? নামৰূপত ১০০ ঘৰ মানুহ থাকিব পৰাকৈ ভাল ভাড়াঘৰ নাই। ১৮০০ পৰিয়াল থাকিব ক'ত? এই চহৰ এৰি যাব ক'লৈ, কি কৰি খাব আদি বহুতো সমস্যাই ভাৰাক্ৰান্ত কৰি তুলিছে শ শ ভাড়াতীয়াক। তাৰোপৰি নামৰূপখন অতি বৃষ্টি এলেকাত পৰে। বিশাল বৰ্ষাৰণ্যৰ পাদদেশত অৱস্থিত নামৰূপ। বছৰৰ মে' মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈ ধাৰাসাৰ বৰষুণ হয় ইয়াত। অসমৰ কিছু ঠাইত উৎকট গৰমত চটফটাই থকা সময়তো কম্বল লৈ শুব পাৰে ইয়াত। গতিকে দুই একে এটুকুৰা মাটি কিনি ঘৰ সজোৱা আচনি আছে যদিও এই বাৰিষা সেইখিনি কাম কৰাটো সম্ভৱ নহয়। আনহাতে এমাহৰ ভিতৰত ঘৰ খালী কৰিবলৈ ইতিমধ্যে বহুতো পৰিয়ালক কতৃপক্ষৰ ফালৰ পৰা জাননী দিছে। এই মহাবিপদৰ সময়ত এইখিনি পৰিয়ালৰ কাষত জননেতাৰ অভাৱে দেখা দিছে। গতিকে কতৃপক্ষই কথাবোৰ মানৱীয় দৃষ্টিৰে চাই, কোম্পানীৰ ক্ষতি নোহোৱাৰ লগতে মানুহবোৰৰ বিপদ নোহোৱাকৈ কিছু সময় বাট চোৱাটো দৰকাৰ আছে। উন্নয়ন সকলোকে লাগে। আৰু এইসকল লোকে নামৰূপৰ উন্নয়নৰ বাবে আন্দোলনো কৰিছিল। কিন্তু বৰ্তমান সময়ত মানুহৰ জীৱনক তুচ্ছ কৰি যি উন্নয়নৰ আচনি ৰঙা হৈছে সেইয়া পুনৰ্বিবেচনাৰ প্ৰয়োজন আছে।
